حسين مير حيدر

89

معارف گياهى ( فارسى )

خارخسك به فارسى با نامهاى « خارخسك » ، « شكر هنج » و « خار سوهوك » در مناطق مختلفه ايران شناخته مىشود . به عربى و در كتب طب سنتى « حسك » و تخم آن « حسك دانه » نامبرده مىشود . گياهى است از خانوادهء Zygophyllaceae جنس Tribulus به فرانسوى Tribule couche و به انگليسى Tribulus و Caltrop و Land caltrop گفته مىشود . نام علمى آن Tribulus terrestris L . مىباشد . مشخصات خارخسك گياهى است يك ساله علفى ، خوابيده روى زمين و پوشيده از كرك يا تار ابريشم مانند . برگهاى آن مركب زوج شانه‌اى با 8 - 5 جفت برگچه چسبناك با بوى نامطبوع . برگ آن و شبنمى كه روى برگ مىافتد ترش و كمى گس ، ميوهء آن گرد ، داراى 5 قسمت و خاردار و گلهاى آن زرد است . اين گياه در خرابه‌ها و نزديك آبها و در بيشه‌ها مىرويد . واريته‌هايى از اين گياه به نامهاى : Tribulus terrestris var orientalis G . Beck . و Tribulus terrestris var robustus ( Boiss Noe ) Boiss . و Tribulus terrestris var bicornis ( C . A . Mey . ) Hadidi . در ايران در اطراف تهران ، قم ، راجرد و در آذربايجان در خوى ، در شمال ايران ، در فارس ، در خراسان و در شاهرود ، بسطام ، بين دامغان و سبزوار مىرويد . اين گياه در هند نيز در سرتاسر